Forum | Prikbord | Info | Links
 
Z-side vraagt hoe dan ook aandacht, 14 december 1981

Z-side vraagt hoe dan ook aandacht

Woensdagmorgen ligt het Oosterparkstadion er verlaten bij. De grasmat en de tribunes zijn bedekt met het eerste sneeuwpakket van deze winter. Het doorbrekende zonnetje geeft het geheel een knusse aanblik. Terwijl fotograaf Harry Tielman met Wouter van de Z-side naar de nieuwe Z-hoek toewandelt voor het nemen van de foto is er enige tijd voor overpeinzing. Juist die winterse sfeer, die onwezenlijke rust in het stadion maakt de gedachtenbeelden des te schrijnender. "Waarom," vraag je je dan af. Waarom is het zondags zo vaak een rotzooitje?

Waarom is het nodig dat het bestuur van FC Groningen een gedeelte van het supporterslegioen in een dubbelgetraliede kooi wegstopt onder strenge bewaking van speciaal daarvoor ingehuurde functionarissen? In Groningen noemt men zich Z-side, in Rotterdam draait het allemaal om Vak S, Ajax doet niet onder voor de rest met de F-side en Den Haag zit iedere thuiswedstrijd opgescheept met 'Hague City' en 'Midden-Noord'. Vrijwel elke eredivisieclub heeft een apart vak, waar de extreem opererende supporters worden opgeborgen, maar dat is in vele gevallen een allerminst afdoende maatregel gebleken.

Vooral in Den Haag rukt men ten einde raad regelmatig een paar blikken ME'ers open, hetgeen ook al niet de oplossing blijkt, getuige de bom, die twee weken geleden (gelukkig alleen) de grasmat van het Zuiderpark openscheurde. In feite staan de voetbalclubs machteloos tegenover alle openlijke geweldpleging, die iedere week weer voetballiefhebbers doet besluiten toch maar thuis te blijven.

Volgens een Italiaanse socioloog uit Pavia krijgt onze maatschappij daarmee haar eigen trekken thuis. "Elke samenleving heeft de supporters die zij verdient. Als het hele leven vol geweld is, hoe kun je dan verwachten dat de sport, het stadion zuiver en zonder geweld is," aldus de Italiaanse socioloog. Is er derhalve geen andere oplossing te bedenken dan het nemen van hardere maatregelen, die zonder twijfel tot reacties oproepen?


Tegendeel

Volgens Wouter, woordvoerder van de Z-side uit Groningen is het tegendeel mogelijk. De 19-jarige eerstejaarsstudent, die toen hij twee jaar oud was van Amsterdam naar de Martinistad verhuisde, wil graag de visie van de Z-side verkondigen. Hoe delicaat de kwestie is blijkt uit het voorbehoud dat hij daarbij maakt. "Noem mij alsjeblieft alleen Wouter. Mijn ouders zouden liever zien, dat ik mij er niet mee bemoeide en we hebben thuis een winkel...".

Wouter blijkt goed van de tongriem gesneden en oogt allerminst als de notoire relschopper, waarvoor men gemakshalve elke Z-side-supporter houdt. Aanleiding voor het gesprek met de Z-side zijn de maatregelen, die het bestuur van FC Groningen heeft genomen na de thuiswedstrijd tegen Go Ahead Eagles. De wijze waarop de Deventer doelman Jan Endeman werd bejegend was voor de leiding van de Groningse voetbalstichting reden om de fanatieke jeugd te verkassen.

Maar bij de thuiswedstrijd tegen Roda JC was slechts een klein deel van de ongeveer 400 jongeren, die normaal de Z-side bevolkten, terug te vinden in de Z-hoek. Men was het dus kennelijk niet eens met deze verbanning, getuige het pamflet, dat voor de wedstrijd werd verspreid. De gebezigde tekst loog er niet om: "Wij willen niet in een Auschwitzkamp gezet worden. Wij zijn toch geen Ajax-joden verdomme! Denk aan de FC Den Haag. Er is nog altijd een bom." Wat valt daar nu nog voor zinnigs over te zeggen, laat staan tegen in te brengen?

Wouter: "Wij van de Z-side willen echt geen trammelant. Maar hoe was het? Er was altijd veel politie in het Oosterpark, maar er werd nooit gefouilleerd, dus er waren altijd weer jongens, die zakken met vuurwerk bij zich hadden. Nu die bewakingsdienst er was, heb je toch geen knal gehoord? Ja, er waren wat rookbommetjes. Dat we in een vak schuin achter het doel zijn gezet, daar zijn we het mee eens.

We hadden toch altijd bonje met de zittribune achter ons, er waren zelfs mensen die hun seizoenkaart in wilden inruilen. Dat er nu gefouileerd wordt is op initiatief van mij, maar ik wist niks van de kooi die ze gemaakt hebben. Zoals het nu is, dat is abnormaal. Je moet door twee hekken heenkijken en in het vak zit er ook nog een scheidingshek. In de pauze mochten we het vak niet uit, we hadden totaal geen bewegingsvrijheid".


Te gek

Ook FC Groningen-voorzitter Renze de Vries was voor de wedstrijd bij het nieuwe vak ter plekke om te volgen hoe alles verliep. Wouter: "Ik heb toen ook al gezegd, dat zoiets niet kan. Ook De Vries vond het te gek worden. Ik hoop dat het verbeterd wordt en ik geloof, dat die extra hekken weer worden weggehaald. Wij willen best in dat vak en het is logisch dan men zich ergerde aan ons gedrag. Het klopt ook niet, al dat geruk aan die hekken en dat geknal. Bij de thuiswedstrijd tegen Go Ahead is er onderling gevochten in het vak waar wij stonden. Het ging tegen de vuurwerkgooiers".

Wouter legt uit dat de Z-side in feite in twee groepen verdeeld is. "We hebben de skin-heads, die kalen, en de knokploeg die ook door de stad ronddoolt erbij. Die jongens hebben overal schijt aan. Zij hebben ook dat pamflet geschreven. Die lui zien nergens tegen op en ze zijn in staat om het dreigement van die bom waar te maken. En als die bom gegooid wordt is dat alleen om te laten zien, dat ze serieus genomen willen worden. Het gaat om de contacten, als die er maar zijn. Ik ben tegen geweld, daarom heb ik ook het initiatief genomen om tot een oplossing te komen. Nu zijn ze ontevreden met dat nieuwe vak en daarvan geven ze mij de schuld, maar men heeft mij nooit verteld, dat het zo'n kooi zou worden".

Het heeft er alle schijn van dat Wouter weliswaar optreedt als woordvoerder van de Z-side, maar dat hij niet als leider van die groep supporters gezien kan worden. De eerdergenoemde skin-heads en de knokploeg - alles bij elkaar zo'n twintig tot dertig man op het totaal van vierhonderd, dat Wouter hanteert als het om de totale Z-side gaat - trekken zch ook van de activiteiten van de student geschiedenis weinig aan. Daarom spreekt Wouter beurtelings over 'zij', 'wij' en een enkele keer is het 'ik'. Ondanks door hemzelf aangedragen voorbeelden, dat men ook binnen de Z-side weinig of geen greep heeft op de harde kern, is Wouter van het tegendeel overtuigd.

"Samen met vijf andere jongens hebben we wel greep op die groep. Daar wordt echt wel naar geluisterd. Maar het is voor ons heel moeilijk werken, omdat er geen supportersvereniging is. Die supportersvereniging is er wel geweest, maar een aantal jaren geleden opgedoekt. Toen werden er ook busreizen georganiseerd, nu gaan we met de trein naar de uitwedstrijden. Voor elke reis heb ik contact met de Spoorwegpolitie. Er worden coupés voor ons gereserveerd en het is wel gebeurd, dat we een speciale trein hadden. Dat is allemaal eigen initiatief, omdat FC Groningen de enige eredivisieclub is zonder supportersvereniging.

Er zijn een aantal gesprekken geweest tussen Z-side en het bestuur van FC Groningen. Onder andere het oprichten van een supportersvereniging was één van de voorstellen, die Wouter toen deed. "Het bestuur van FC Groningen wil echter niks te maken hebben met de oprichting van z'n supportersclub, maar alleen lukt ons dat niet." Wouter schetst hoe het er momenteel 'ongeorganiseerd' aan toe gaat.

"Wat arrestaties betreft staan wij op de eerste plaats. Bij de uitreizen zijn tot nog toe 40 jongens gearresteerd na vechtpartijen met supporters van andere clubs. Vier moesten er in een ziekenhuis behandeld worden. In Enschede had de politie meer moeite met ons, dan daarvoor met de supporters van Ajax. Hoe we slaags raken? Nou, in Enschede werden we naast Vak Q gezet, daarin zitten de FC Twente-supporters. Die gooiden vuurwerk naar ons, nou ik ben dan wel tegen geweld, maar dat pik ik ook niet. Toen zijn we over dat hek heen het andere vak in gegaan".

"In Zwolle zijn we ook enorm te keer gegaan. Daar kwam de ME regelmatig de tribune op om ons rustig te houden. Maar als je iets in de kranten leest over supportersrellen, dan gaat het altijd om Ajax, Feyenoord, Den Haag en Utrecht. Het gaat ons hierbij niet om de erkenning, maar we willen ook aandacht, maar die wordt door het FC Groningen-bestuur en de media niet aan ons besteed. Men ontwijkt ons en dat wordt ook door de spelers gedaan.

Maar Theo Verlangen heeft zelf toegegeven, dat wij de supporters zijn, waar FC Groningen het van moet hebben wat ondersteuning van ons elftal betreft. We hebben ons bij FC Twente schor geschreeuwd om de ploeg te steunen. Maar reken maar niet, dat de spelers na afloop even langs dat vak kwamen. Gelukkig is dat de laatste keer tegen Roda JC wel gebeurd. Wij willen dat gewaardeerd wordt, dat we er overal altijd bij zijn".


Begeleiding

"Was er overal maar dezelfde begeleiding van de supporters van de bezoekende clubs als bij ons in Groningen. Er wordt voor en na de wedstrijd voor vervoer van en naar het stadion gezorgd onder begeleiding van de politie. Die supporters staan altijd aan de andere kant van de Z-side, zodat we nooit bij elkaar kunnen komen. Dus gebeurt er in Groningen nooit wat met de andere supporters, maar als wij ergens naar toe gaan, zijn we altijd de dupe. Als je in een andere stad supporters van de tegenpartij tegenkomt, ja dan krijg je daar wel eens vechtpartijen van".

Praat Wouter over de goede regelingen, die er ten opzichte van andere supportersgroepen in Groningen getroffen zijn, terugkerend bij de Z-side klinken de geluiden heel anders als het de politie betreft. "De Vries denkt, dat we rotzooi trappen om de wedstrijd gestaakt te krijgen, dat is heus niet zo. Dat kost FC Groningen dan 10 mille, dat willen we niet, dat zou toch ten koste gaan van onze eigen club. De politie, dat is een stelletje slappelingen. Ze weten heus wel, wie er met vuurwerk gooit en wie er in de hekken hangt, maar ze doen er niks aan. Ja, het draait weer om die twintig, dertig man".


In de maag

Al pratend blijkt ook Wouter met de harde kern in de maag te zitten. Want uiteraard hebben alle activiteiten van skin-heads en knokploeg in de stad toch z'n weerslag op de Z-side, die altijd wel enige meelopers oplevert. De studentensociëteit wordt regelmatig belegerd en op koopavonden moeten de winkeliers het ontgelden. Vooral dat laatste moet Wouter als zoon van een middenstander een doorn in het oog zijn. Regelmatig laat hij in zijn betoog doorklinken tegen geweld te zijn. Hij draagt ook bouwstenen aan om het geweld in te dammen. De oprichting van een supportersclub en een eigen onderkomen voor de Z-side, dat ziet Wouter als oplossing voor de groeiende problemen.

"Wij hebben echt een supportersvereniging nodig en dat kan alleen met behulp van het bestuur van FC Groningen. Maar men zegt daar: zoek het zelf maar uit. Er zou altijd nog een gesprek komen met de man, die vroeger de busreizen organiseerde, maar daar hoor ik niks meer van. Nu reizen we als groep met de trein en ik heb daarover de contacten met de Spoorwegen, maar als er wat gebeurt kan ik daarvoor de verantwoordelijkheid niet alleen dragen. Een paar keer hebben we begeleiding van de Spoorwegpolitie gehad, maar toen er naar Amsterdam niemand bij was, is er een coupé gesloopt. Als ze mij dan bellen, wie of dat gedaan kan hebben, weet ik van niets".


Arrestaties

"Als er een supportersclub opgericht wordt, heeft ook de politie alle namen. Je kunt dan net als Feyenoord met Vak S doet met pasjes werken. Gaat het mis, dan kun je het pasje intrekken. We krijgen die harde kern daarin wel mee, maar De Vries wil er niet op ingaan. FC Groningen ziet ons niet voor vol aan. Voor die jongens is FC Groningen alles. De meesten zijn werkloos, wonen in kraakpanden en zwerven maar door de stad. Daarom willen we een eigen onderkomen voor de Z-side. Er staan in Groningen genoeg panden leeg en er zijn sociale werkers om het te begeleiden.

Met een eigen home kun je wat organiseren, plaatjes draaien en wat met elkaar drinken. Je kunt dan bijvoorbeeld een keer de spelers uitnodigen. Het is met ons echt anders, dan in Den Haag. Daar hebben de supporters ook een eigen clubhuis, maar die supporters maken hun eigen club kapot. Daar zijn ze al zover dat er niet meer te praten valt. En geweld gebruiken om betere prestaties te krijgen zie ik niet zitten. In Den Haag zijn veel andere supporters weggebleven, dat is wat de Z-side beslist niet wil. Hoe meer publiek bij FC Groningen, hoe beter. Maar als we wat willen wordt er niet naar ons geluisterd".

De vraag, of de Z-side al eens met de gemeente is gaan praten over eventuele mogelijkheden, wordt ontkennend beantwoord. Dat lijkt met betrekking tot de wens over een eigen clubhuis te kunnen beschikken het aangewezen adres. Kennelijk ligt het voor de Z-side erg moeilijk om dat via gewone kanalen kenbaar te maken. Wouter: "We willen daar over praten, men moet een gesprek toestaan. Er zijn al plannen als dat niet gebeurt, om de Martinitoren te bezetten en spandoeken op te hangen: 'Z-side wil clubhuis'. Echt, als we dat clubhuis hebben en een supportersclub, dan blijft de harde kern ook van de straat".

Een supportersclub met pasjes voor de controle, een clubhuis om iets van jezelf als groep te hebben, die 'eisen' klinken op zich zo gek nog niet. Wat er dan in het verleden ook gepasseerd is met de Z-side, met een schouderophalen er aan voorbij gaan brengt de oplossing zeker niet en daar zit iedereen om te springen. FC Groningen, dat niet van zins is zoals in vele andere plaatsen er maar op los te laten hakken, de gemeente, de politie en de voetballiefhebbers die zonder risico's de thuiswedstrijden willen bijwonen, allen hebben er belang bij, dat de Z-side Story een happy end krijgt. Wie waagt er een poging dat laatste hoofdstuk te schrijven? (bron: NvhN, 14 december 1981, Bob Offers)

terug


 
Webhosting: Flexwebhosting.nl